SPORDA DOPINGLE MÜCADELE KOPENHAG
BİLDİRGESİ
3-5 Mart 2003
Katılanlar:
Sporun,
sağlığın korunmasında, moral ve temel eğitimde ve uluslararası anlayışı
özendirici etkisinin bilincinde olarak;
Sporun
değerinin doping ile düşürüldüğünü akılda tutarak;
Sporcular
tarafınca doping maddeleri ve yöntemlerinin kullanılması sonucunda sporun
geleceğine olan etkisine dikkati çekerek;
Ulusal ve
uluslararası spor organizasyonları tarafınca uygulanan dopingle mücadele kural,
politika ve bildirgelerini göz önüne alarak;
Kamu
oyununun ve spor organizasyonlarının sporda dopingle mücadelede ortak
sorumluluk içerisinde hakça yarışma prensiplerini kabul ederek, sportif
faaliyetlere katılanların sağlığının korunmasına dikkat ederek;
Dopingle
mücadelede hükümetlerin yapmış oldugu ilerlemeleri ve buna dayanarak, Dünya
Dopingle Mücadele Kurulunun idaresi ve bütçesine olan katkıların, Avrupa
Konseyi Dopingle Mücadele Bildirgesi (ETS 135) in ve ek protokolünün
geliştirilmesi ve uygulanması konusunda, işbirliği ile dopingle mücadelede
hükümetler arası işbirliğinin kurulmasında uluslararası hükümetler arası Sporda
Dopingle Mücadelede Danışma Grubu’nun oluşturulması ve ulusal dopingle mücadele
programlarının yerleştirilmesini tanıyarak;
9/10 Ocak
2003 de Paris’te yapılan Beden Eğitimi ve Spor Bakanları ve resmi
görevlilerinin katıldığı UNESCO yuvarlak masa toplantısı sonuç bildirgesini
tanıyarak ve Dopinge Karşı Avrupa Konseyi Dopingle Mücadele Bildirgesine
dayanarak uluslararası yapılan çalışmaları hızlandırarak, eğer mümkün olursa
2004 Yaz Olimpiyatlarından önce tanınmasının sağlanması ve 2006 Kış
Olimpiyatlarından önce de uygulanmasının sağlanmasını gerçekleştirerek;
Sporda
dopingin azaltılması ve sonunda ortadan kaldırılmasını amaçlayarak daha ileri
ve kuvvetli bir işbirliğini sağlayarak;
Aşağıdaki
kararlara varilmistir:
1.
Kapsam
Bu
bildirgede yer alan tüm paragraflarda katılanlar kendi kurumsal ve yasal
yetkileri dahilinde ve hükümetler arasinda idari ve hukuki yapisal
farklılıkları göz önüne alarak sporda dopingle mücadelede farkli yaklaşımlar
birleştirilmeye çalışılmaktadır.
2.
Gaye
Bu
bildirgenin gayesi, katılımlar arasında politik ve moral anlayışın açık bir
şekilde ifade edilmesidir:
2.1.
Dünya Dopingle Mücadele Ajansını ( WADA) tanımak ve desteklemektir;
2.2.
Sporda Doping Dünya konferansında WADA kurucular kurulunca uyarlanan Dünya
Dopingle Mücadele Yönetmeligini desteklemektir. ( Kopenhag 3-5 Mart 2003 );
2.3.
Sporda Dopingle Mücadele politika ve pratiklerinin uyum çalışmalarında
işbirliğini uluslararası ve hükümetler arası etkin kılmaktır;
2.4.
Turin Kis Olimpiyat Oyunlarinin ilk gününden önce uygulamaya girmek üzere her
hükümetin yapisal ve idari kurulusu uygun olan ve asagida belirtilen 3-8
maddelerinde deginilen konularda zamana dayanan islemleri desteklemektir.
3.
WADA’ ya destek
Tüm
katilanlar :
3.1.
WADA’yi tanır ve destekler;
3.2.
Uygun hükümetler arası işbirligi ile değistirilebilecek olan WADA kurucular
kurulunun Olimpik bölgelere göre hükümet görevlilerinin dağılımı :
4
temsilci Amerika’dan; 3 temsilci Afrika’dan; 5 temsilci Avrupa’dan; 4 temsilci
Asya’dan;
2 temsilci Avusturalya’dan.
3.3.
Uygun hükümetler arası işbirligi ile degiştirilebilecek olimpik hareket ve
hükümetlerin WADA bütçesi aşağıdaki gibi oluşmaktadır.
3.3.1
WADA’nin yıllık bütçesine hükümetlerin katkısı toplam %50 olacaktır;
3.3.2.
Olimpiyat bölgelerine hükümetlerin WADA’ya katkılari:
Afrika: %
0.50; Amerika: % 29; Asya: % 20.46; Avrupa: % 47.5; Avustralya: % 2.54
4.
Dünya Dopingle Mücadele Yönetmeliğine Destek
Tüm
katılanlar:
4.1.
Sporda dopingle mücadelede dünya ölçüsünde yapılan yönetmeligi tanir;
4.2.
Yönetmelik hükümlerinde belirtilen dopingle mücadele politikaları ve
uygulamalarını devamlı olarak gözler;
4.3.
Ulusal ve uluslararası kurulusların sporda dopingle mücadelede yönetmeliğin
uygulamaya konulmasını özendirir;
4.4. Spor kuruluşları elamanları, sporcular ve sporcuların etrafında bulunan
yardımcı personel için yönetmeliğe uymayan hususlarda veya yönetmeliğe göre
uygun dopingle mücadele kurallarinin uygulanmasında tüm ve kısmen hükümetlerin
maddi desteğinin temini için uygun atılımları atar;
4.5.
Yönetmeliğe göre dopingle mücadelede harcanacak gayretlerin standardizasyonu,
uyumu ve eşgüdümünde WADA’nin görevini destekler.
5.
Sporda yasaklı madde ve yöntemlerin kullanımı ve temininin kısıtlanması.
5.1. Tüm
katilanlar, idari düzenlemeler yönetmelikler ve uygun olan durumlarda kanuni
düzenlemelerle;
5.1.1.
Yasaklı madde ve yöntemlerin bulundurulması (ithali, ihraç dağıtımı ve üretimi
dahil) kontrol edilmesini kabul eder;
5.1.2.
Kuruluşlar arasında kendi kurallarına göre yasaklı madde ve yöntemlerin
kullanilmasinin azaltilmasinda bilgi alisverisinin sağlanmasını ve böylelikle
sporda yasaklı madde ve yöntemlerin kullanılmasının önlenmesini sağlar.
5.2. Tüm
katılanlar sporla ilgilerinin yasaklı maddelerin beslenme ürünleri ile alımının
önlenmesinde bilgilendirilmenin önemine dikkat çeker.
6.
Ulusal dopingle mücadele ölçütü
Tüm
katılanlar kendi ölçüleri içerisinde doping kontrolü, eğitim, araştırma ve
bilgilendirme etkinlikleri ile ulusal dopingle mücadele programlarını maddi
olarak destekler.
7.
Doping kontrolünde uluslararası iş birligi
Sporda
Dopingle mücadelenin etkili olabilmesi için sadece sporcuların önceden
bildirilmeden test edilmesi ve alınan numunelerin laboratuara vakit geçirmeden
taşınmasının sağlanması ile yapılabileceğinin göz önüne alınarak, tüm
katılanlar;
7.1. WADA
ve diger kendi kuralları çerçevesinde çalisan dopingle mücadele kuruluslari ile
iş birliği yaparak ev sahibi ülkenin ilgili kuralları çerçevesinde kendi
ülkelerinde olsun olmasın sporculara doping kontrolünün yapılmasını sağlar;
7.2. WADA
tarafınca yetkili doping numune alım görevlilerince alinan vücut sıvılarınıin
taşınması ve sınır ötesi gönderiminde iş birligi içerisinde olur;
7.3.
Herhangi bir dopingle mücadele kuruluşunun yönetmelikle uyum içinde doping
kontrol yöntemleri ve test sonuçlarının aktarılması işlemlerinin tanır;
7.4. WADA
ile iş birliği içerisinde çesitli dopingle mücadele kuruluşları tarafınca
yapılan doping kontrolünde uluslararası işbirligi içerisinde bulunur; ve
7.5.
Hükümet ve hükümet dışı dopingle mücadele kuruluşlarınca yapılacak doping
analizleri programlarını destekler ve yapılmasını sağlar.
8.
Kurallara uymanın izlenmesi
WADA ve
uygulayıcı hükümetler arasındaki bilgi alış verişinde, kurallara uyumda verilen
sözlerin izlenmesinde sözleşme ve diğer yükümlülüklerde belirtilen taahhütler
izlenecektir.
ADIM ADIM DOPİNG NUMUNESİ ALIM İŞLEMLERİ
Her ne
kadar doping yönetmelikleri spor dalından spor dalına çeşitlilik gösterse de;
örnek toplama işlemleri gerek müsabaka ve gerekse müsabaka dışı testlerde
genellikle aynı temel prensibi izlemektedir. Diğer ülkelerde kullanılan örnek
toplama ekipmanlarında çeşitlilik gösterebilir. Ancak genellikle aynı temel
prensibi izler.
Her ne
kadar bu işlemler ilaç testinin güvenliğini ve adaletini sağlamak için
geliştirilmiş olsa da sporcular test olmayı reddedebilir. Numune alımını
reddetme, ilgili idari kurum tarafından pozitif bir sonuç olarak
değerlendirilecektir.
01
İlaç Testi için Seçildiğinin Bildirilmesi

Bir yarışmada veya kamp döneminde
·
Yarışmadan sonra veya karşılaşma esnasında resmi Numune Toplama Formu kullanan
Bağımsız Doping Numunesi Alım Görevlisi (BADNAG) veya eskort tarafından
sporcuya doping testi için seçildiği bildirilir.
· Sporcunun, haklarının kendisine bildirildiğine dair formu imzalaması istenir.
Form sporcuya verilmez.
· Sporcuların, isterlerse numune verme haricinde ilaç testi işlemlerinin tüm
aşamaları için bir vekil atamaya hakları vardır.
Doping
Numunesi Alım Merkezine gelmeden önce ve BADNAG’ın onayı ile sporcu ;
- Eğer gerekirse tıbbi yardım alabilir,
- Madalya törenine katılabilir,
- Sonraki müsabakalara katılabilir,
- Dinlenmek isteyebilir,
- Medya ile görüşme yapabilir,
- Sportif çalışmalarını tamamlayabilir.
Sporcular
aşağıdaki istisnalara dikkat etmelidirler:
Belirli
bir sakatlığı olan sporcular, numune alım işlemlerinin tüm aşamaları boyunca
yanlarında refakatçi bulundurabilirler (Bakınız 4. aşama). Refakatçi kişi
avukat veya resmi temsilci, ebeveyn, antrenör veya sporcu tarafından atanan bir
başka kişi olabilir.
BADNAG
veya eskort tarafından seçildiğinin bildirilmesi sırasında; seçilen görevli
kişi, okuyamayacak, anlayamayacak ve/veya dokümanı tamamlayamayacak durumda
olan sporculara refakat etmelidir.
Sporcunun
kateter kullanımı
BADNAG
veya eskort bildirimden sonra en kısa zamanda sporcunun yerleşik bir sonda
kullanıp kullanmadığını kontrol eder. Böylece numune toplama işlemi hemen
başlayabilir. Bu bilgi doping kontrol istasyonunda araştırılır.
Yarışma
Dışı
·
Sporcuya kısa bir bilgi verilebileceği gibi verilmeye de bilir veya ilk bilgi
telefonla verilebilir.
· Sporcu yazılı bildiriyi kamp döneminde alacaktır.
· Eğer sporcu şahsen haberdar edilirse Eskort veya BADNAG numune toplama işlemi
tamamlanana kadar sporcunun yanında bulunmalıdır. Sporcu numune verme işlemini
en kısa zamanda ve seçildiğinin bildirilmesinden itibaren kesinlikle 1 saat
içinde bitirmelidir.
Eğer
sporcu ile telefonda irtibat kurulduysa test işlemi bildirimden itibaren 24
saat içinde tamamlanmalıdır.
Not: Sakat sporcuların herhangi bir
talebi önceden BADNAG Başkanlığına bildirmelidir. Böylece gerekli düzenlemeler
yapılabilir.
Refakatçilik,
numunenin doğruluğunu ve geçerliliğini temin etmek ve şike söylen-tilerinin
önüne geçmek için çok önemlidir.
02
Test için Rapor

Karşılaşmada veya Yarış Dışında
· Doping
Kontrol İstasyonuna kadar bir BADNAG veya eskort sporcuya refakat eder.
· İlgili idari kurum sporcuya kapalı ufak ambalaj içerisinde alkolsüz içecekler
temin etmelidirler.
Eğer sporcular diğer içecek veya yiyecekleri tüketirlerse kendilerini riske
atarlar.
Yarışma
Dışı
· Yarış
dışı testleri için; resmi Doping Kontrol İstasyonunun olmadığı yerlerde işlemin
hem bütünlüğünü hem de gizliliğini sağlamak için en uygun yol bulunur.
03
Toplama Kabının Seçimi

· Sporcunun masa üzerinde bulunan kapalı toplama kaplarından birini seçmesi
istenir.
· Toplama kabı, bütün toplama işlemi boyunca BADNAG’ın ve sporcunun
görebileceği şekilde tutulmalıdır.
04
Gözetim Altında Numune Alımı

· Sporcu giysilerini yeteri kadar çıkarır. Böylece BADNAG idrarın toplama
kabına aktığını doğrudan görebilir.
· Yeterli ölçüde idrar (genellikle en az 75 ml) sağlandığında; sporcu, BADNAG
ile birlikte doğruca Doping Kontrol İstasyonu Yönetim odasına dönmelidir.
· Yalnız sporcu veya sporcu tarafından yetkilendirilen kişi numuneyi
elleyebilir.
Aşağıdaki
durumlarda bir görevli sporcuya refakat etmelidir:
- Eğer
Sporcu dengede durmak için veya toplama kabının tutulması için yardım isterse
- Eğer Sporcu da anlama güçlüğü varsa
- Eğer Sporcu görme özürlü ise.
05
Numune Saklama Kitinin Seçimi

· Sporcunun kapalı olduğunu kontrol ettiği kapalı idrar numunesi saklama
kitlerinden birini seçmesi istenir.
· Sporcu kitlerin güvenlik mührünün bozul-mamış olduğunu kontrol etmelidir.
Eğer kitin önceden açıldığına dair herhangi bir şüphe varsa yeni bir idrar
saklama kiti seçilmelidir.
· Sporcu kitin içindekileri çıkarır. Sporcular kendi adına hareket etmesi için
BADNAG veya kendi görevlilerine yetki verebilir.
06
Numunenin Bölünmesi ve Kapatılması

· Sporcu numuneyi “A” ve “B” diye tanımlanan 2 şişeye böler. Şişeleri sıkıca
kapatır. Sporcu “B” şişesine en az 30 ml koyar ve kapatır. Geri kalan numuneyi
“A” şişesine koyup onun da ağzını sıkıca kapatır.
Not : Numunenin pH ve yoğunluk
değerlerinin kontrol edilmesi için BADNAG tarafından sporcuda, toplama kabının
içerisinde az miktarda idrar numunesi bırakması istenir.
Aşağıdaki
Durumlarda Sporcular İsterse bir Görevli Kendilerine Refakat Edebilir:
- Eğer
sporcu da anlama güçlüğü varsa
- Eğer sporcu görme özürlü ise
- Sporcu denge için veya idrarı “A” ve “B” şişelerine koyarken toplama kabını
tutması için yardım isteyebilir.
Yukarıda
belirtilen durumlarda sporcu idrarı şişelere bölerken kendi yardımcısından
yardım isteyebilir veya BADNAG’ın yardımına razı olur. Bu işlem sporcunun
gözetiminde yapılmalıdır. Bu durum görme özürlü ve öğrenme güçlüğü olan
sporcular için uygun değildir. Bu gibi durumlarda sporcunun isteği ile yardımcı
numuneyi böler.
Not: Eğer sporcu dışında biri
numunelerin bölümünü yapacaksa bu kişiler işlemler sırasında tek kullanımlık
lastik eldiven giymelidirler.
07
Kapalı Şişenin Kontrolü
· Sporcu
veya sporcunun gözetiminde görevli şişelerin sıkıca kapalı olduğunu ve ters
çevirerek şişelerden sızma olup olmadığını kontrol etmelidirler.
Not: BADNAG, kapakları kontrol ederek
şişelerin sıkıca kapalı olmasını sağlar.
08
Numunenin teste uygunluğunun kontrolü

· BADNAG, numunenin teste uygun olduğundan emin olmak için pH ve yoğunluğunu
ölçer ve Numune Toplama Formuna kaydeder.
· Eğer numunenin pH < 7.5 ve yoğunluk değeri > 1.005 değilse testin
doğruluğuna daha fazla güven sağlamak için yeni bir numune alınır.
09
Bilgileri Kaydetmek

· BADNAG, “A” ve ”B” numunelerinin numaralarını Numune Toplama Formuna
kaydeder.
· Sporcu bu bilginin doğru olduğunu kontrol etmelidir.
· Sporcunun son 7 gün içinde kullandığı ilaçları bildirmesi istenir.
Not: Sporcu, her ne kadar zorunda olmasa da kullandığı
ilaçları bildirmesi bulguyu açıklamaya yardımcı olabilir.
10
Bilgiyi Onaylamak

· BADNAG, sporcunun ve temsilcisinin Numune Toplama Formundaki tüm bilgileri
kontrol etmesini ister.
· Sporcu ve temsilcisi bilgilerin doğruluğuna ikna olduğunda formu
imzalamalıdırlar.
· BADNAG da formu kontrol eder ve imzalar.
· Numune Toplama Formunun bir kopyası sporcuya verildikten sonra sporcu
gitmekte özgürdür.
Aşağıdaki
durumlarda sporcunun formu doldurmak için bir görevli tayin etme hakkı vardır:
-sporcunun
yazma güçlüğü varsa,
-sporcunun öğrenme güçlüğü varsa,
-sporcu görme özürlü ise.
Eğer
sporcu görme özürlü ise sporcu veya temsilcisi, formu tamamlamadan önce
sporcunun ve BADNAG’ın huzurunda formu okur.
Not:Görevlinin adı ve sporcuyla olan
ilişkisi Numune Toplama Formuna kaydedilir.
Sporcunun
itirazı
Sporcu,
bu broşürde belirtilen işlemlere aykırı gözlemleri Numune Toplama Formuna
kaydeder.
Numunenin
laboratuara Nakli
Kapatılmış
numune, güvenli taşıma çantasına yerleştirilir ve analiz için WADA Akredite
Laboratuarlarından birine güvenlik zinciri ile gönderilir. Transfer yönteminin
her bir adımı belgelendirilir ve sadece yetkilendirilmiş kişilerin numunelere
dokunması sağlanır.
Laboratuar,
sadece numunenin detaylarının, numune numaralarının ve sporcunun bildirdiği
ilaçların bulunduğu Numune Toplama Formunun bir kopyasını alır. Bu kopyada
sporcunun tanınmasını sağlayacak diğer hiçbir bilgi ve işaret bulunmaz.
Numuneler alındığında hem normalin dışında herhangi bir gözlem hem de Numune
Toplama Formundaki numune numaraların numunelere uyup uymadığını kontrol
edilir.
Sonucu
rapor etme
Test
sonucu negatif :
“A” numunesinin laboratuar analizinin ardından; eğer herhangi yasak madde
bulunmadıysa, negatif sonuç, konuyla ilgili idari heyete veya uluslararası spor
federasyonuna rapor edilir ve “B” numunesi 3 ay sonra imha edilir.
İlk
test sonucu pozitif :
Eğer “A” numunesinde herhangi bir yasak madde bulunduysa, bu bulgu, WADA’ya,
konuyla ilgili idari heyete veya uluslararası spor federasyonuna bildirilir.
Belgenin ve delilin doğruluğu onaylandıktan sonra ilgili idari heyet veya
uluslararası federasyon bulguyu sporcuya bildirir.
“A”
numunesinde pozitif bulgu olması durumunda işlemlerin devamı:
Eğer
konuyla ilgili idari heyet yönetimi isterse, sporcu müsabakadan geçici olarak
uzaklaş-tırılabilir ve idrar numunesinde çıkan yasak maddenin varlığını eğer
sporcu bu aşamada bir açıklama yapmayı tercih ederse istenir.
Eğer
sporcu, “A” numunesindeki bulguya razı olmaz ve numunenin kimliğini veya
doğru-luğunu sorgulamak isterse; sporcunun “B” numunesinin analizinde bulunmaya
veya temsilci bulundurmaya hakkı vardır. En azından bu, sporcunun, numunenin
kimliğini doğrulama ve numune şişesinin kapalı olduğunun doğruluğunu kontrol
etme fırsatıdır.
Eğer “B”
numunesinin analizi “A” numune-sindeki bulguyu doğrularsa veya sporcu “A”
numunesindeki bulguyu kabul ederse; sporcuya, disiplinle ilgili jüri heyetine
bir savunma sunma fırsatı verilir. Disiplinle ilgili jüri heyeti, belirli bir
süre için veya bazı durumlarda ömür boyu müsabakalardan men edilmesini de
içerebilecek bir karar verir.
Sporcuların,
verilen karara itiraz etme hakları vardır. İdari heyetin içinde veya
uluslararası düzeyde (uluslararası spor federasyonu) bir itiraz mekanizması
mevcut olabilir. Bir itiraz başvurusu, itiraz gerekçeleriyle olabildiğince
çabuk yazısı ile kaydedilmelidir.
Numune
Sağlamayı reddetme
Her ne
kadar bu işlemler ilaç testinin güvenliğini ve adaletini temin etmek için
geliştirilmiş olsa da test olmayı reddedebilir. Numune sağlamayı reddetme,
ilgili idari kurum tarafından bir pozitif sonuç olarak düşünülebilir.
Eğer
sporcu numune vermeye razı olmazsa numune vermeyi reddetmesinin sebebini Numune
Toplama Formundaki yorum bölü-müne kaydetmelidir ve formu imzalamalıdır. Bir
kayıt olarak formun bir kopyası sporcuya verilir.
Not: Numune sağlamanın hala mümkün
olduğu sürece, özel ekipmanların sağlanmasındaki eksiklik sporcunun test olmaya
itirazına gerekçe olamaz.
BADNAG
Başkanlığı olabildiğince en iyi düzenlemenin önceden yapılmasını sağlamak için
idari kurumla beraber çalışır. Sporcunun, şahsi talepleri hakkında idari kuruma
önceden verebileceği bilgi bu noktada yardımcı olacaktır.
Diğer
Bilgiler
Eğer
anti-doping hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız veya herhangi bir
kuşkunuz varsa veya kendi spor dalınızda anti-doping ile ilgili eleştirileriniz
için:
Türkiye
Bağımsız Doping Numunesi Alım Görevlileri Başkanlığı
Süleyman Sırrı Caddesi 21/14 Sıhhiye 06100
Ankara Tel ve faks: 0 312 433 56 31
Doping listesi ve Doping konusundaki bilgileri de:
www.tdkm.hacettepe.edu.tr
ve www.wada-ama.org
web sayfalarından temin edebilirsiniz.
SPORDA DOPİNG İLAÇ KULLANIMININ TARİHÇESİ
|
İlaç |
Keşfi |
Sporda
ilk Kullanımı |
Kullanım
Yaygınlığı |
Dallar |
Günümüzdeki
kullanımı |
|
Amfetaminler |
1920’lerde |
1940’larda |
1950-1970
arası |
Bisiklet
ve futbol |
Az,
yakalanması kolay ve alternatifler var |
|
Efedrinler |
1940’larda |
1970’lerde |
1970’den
günümüze dek yaygın olarak kullanılmakta |
Olimpik
ve takım sporlarında |
Yaygın |
|
Kafein |
19.yy
öncesi |
19 yy.
başlarında |
19.yy da
yaygın, sonra azalma eğiliminde. Daha çok efedrinlerle birlikte kullanılıyor |
Olimpik
ve takım sporlarında |
Yaygın
ancak diğer ilaçlarla birlikte kullanılıyor |
|
Kokain |
17. yy.
öncesinde |
19.yy.
sonlarında |
1960’lardan
itibaren günümüze dek çok yaygın |
Futbol |
Çok
değil |
|
Anabolik
steroidler ve anabolik maddeler |
1930’larda |
1950’lerde |
1960-1980
arası çok yaygın |
Olimpik
ve takım sporlarında |
Yaygın |
|
Diüretikler |
Sentetik
diüretikler 1960’larda |
1970’lerde |
1970’lerde
yaygın |
Genel
olarak ağırlık sırala-ması olan dallarda ancak ilaç atılımı içinde yaygın |
Tanınmasındaki
kolaylık nedeniyle az |
|
İnsan
büyüme hormonu |
1980’lerin
ortasında |
1980’lerin
sonlarında |
Çok
değil ve ABD’de görülüyor |
Vücut
geliştirme gibi anabolik steroid kullanılan dallarda |
Az ancak
artmakta |
|
Kan
dopingi |
1970’lerde |
1970’lerde |
Çok değil |
Bisiklet
turu, koşma,yüzme ve kayak gibi dayanıklılık sporlarında, |
Çok
değil |
|
1980’ler |
1980’lerin
sonu |
Az ancak
artmakta |
Az ancak
artmakta |
||
|
Beta-blokörler |
1960’larda |
1970’lerde |
Çok az
ve kısıtlı spor dallarında |
Atıcılık,
okçuluk ve bilardo |
Çok
değil ve IOC tarafınca kullanımı kısıtlı |
TÜRKİYE PİYASASINDA SATILAN VE SPORCULAR İÇİN DOPİNG
SAYILAN MÜSTAHZARLAR
(ve içerdikleri doping etken maddeleri)
A.P.C
Tablet (Kafein) 3
Actidem Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Actifed Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Actifed Tablet (Psödoefedrin HCl) 3
Actrapid-HM Flakon (Regüler İnsülin) 2
Actrapid-HM Penfill Kartuş (Regüler İnsülin) 2
Adafen Tablet (Kafein) 3
A-ferin Forte Film Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
A-ferin Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
A-ferin Pediatrik Şurup (Fenilpropanolamin HCl) 3
Airomir İnhaler (Salbutamol) 4
Akuadon Tablet (Klortalidon)
Aldactazide 50 Tablet (Hidroklorotiazid, Spironolakton)
Aldactazide Tablet (Hidroklorotiazid, Spironolakton)
Aldacton A Tablet (Spironolakton)
Aldactone Tablet (Spironolakton)
Aldolan Ampul (Petidin HCl)
Alfarol Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Algopirin Draje (Kafein) 3
Aljil Tablet (Kafein) 3
Aminocardol Ampul (Teofilin Etilendiamin=Aminofililn)
Aminocardol Tablet (Teofilin Etilendiamin=Aminofililn)
Anamur Damla (Nafazolin Nitrat)
Anapolon Tablet (Oksimetolon)
Antiastım Tablet (Efedrin Hidroklorür, Kafein) 3
Antibeksin Şurup (Efedrin Hidroklorür) 3
Apex Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
Apo-Atenolol Tablet (Atenolol)
Apo-Pindol Tablet (Pindolol)
Apo-Tamox Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat) 1
Apo-Tamox Tablet 20 (Tamoksifen Sitrat) 1
Artex Tablet (Tertatotol HCl)
Artu Şurup (Efedrin HCl) 3
Asko Tablet (Kafein)3
Asmafilin Fort Kapsül (Teofilin Etilendiamin=Aminofililn)
Aspirin Fort Tablet (Kafein) 3
Asthmadol Şurup (Efedrin Hidroklorür, Lobelin, (Kafein) 3
Asthmadol Tablet (Efedrin Hidroklorür, Papaverin) 3
Astmerole İnhaler (Salbutamol) 4
Astmerole Maxihaler (Salbutamol) 4
Atropa Damla (Papaverin HCl)
Avmigran Film Tablet (Kafein) 3
B ioptan Draje (Kafein) 3
Babyrhinol Şurup (Fenilpropanolamin HCl) 3
Beloc Ampul (Metoprolol Tartarat)
Beloc durules Tablet (Metoprolol Tartarat)
Beloc ZOK Kontrollü Salımlı Tablet 100 (Metoprolol Tartarat)
Beloc ZOK Kontrollü Salımlı Tablet 50 (Metoprolol Tartarat)
Benafed Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Benical Cold Lak Tablet (Psödoefedrin HCl) 3
Benical Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Betoptic Oftalmik Solusyon (Betaksolol HCl)
Betoptic S Oftalmik Süspansiyon (Betaksolol HCl)
Bricanyl Durules Tablet (Terbutalin Sülfat) 4
Bricanyl İnhaler (Terbutalin Sülfat) 4
Bricanyl Şurup (Terbutalin Sülfat) 4
Bricanyl Tablet (Terbutalin Sülfat) 4
Bricanyl Turbuhaler Toz İnhalatör (Terbutalin Sülfat) 4
Brodil Şurup (Efedrin Hidroklorür) 3
Broksin Şurup (Efedrin Hidroklorür) 3
Bronkar Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Bronkar-A Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Bumid Tablet (Bumetanid)
Cafergot Tablet (Kafein) 3
Carena Ampul (Teofilin Etilendiamin=Aminofililn)
Carteol Göz Damlası %1 (Carteolol HCl)
Carteol Göz Damlası %2 (Carteolol HCl)
Choragon Ampul 1500 Ü.İ (Koriyonik Gonadotropin=hCG)1
Choragon Ampul 5000 Ü.İ (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Cibadrex Film Tablet (Hidroklorotiazid)
Cirrus Kapsül (Psödoefedrin HCl) 3
Cisplatyl Flakon (Mannitol)
Codasel Tablet (Kafein) 3
Codeinal Tablet (Efedrin HCl) 3
Coldeks Kapsül (Fenilefrin HCl)
Comax Fort Tablet (Kafein) 3
Combivent Aerosol (Salbutamol) 4
Combivent Flakon (Salbutamol) 4
Concor Lak Tablet (Bisoprolol Fumarat)
Contex Kapsül (Fenilpropanolamin HCl)
Corsal Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
Coryban-D Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
Cusimolol Damla 2.5 (Timolol Maleat)
Cusimolol Damla 5 (Timolol Maleat)
Danasin Kapsül 100 (Danazol)
Danasin Kapsül 200 (Danazol)
Danasin Kapsül 50 (Danazol)
Darob Tablet (Sotalol HCl)
Darvolin Tablet (Kafein) 3
Defeks Şurup (Efedrin Hidroklorür) 3
Deflu Tablet (Fenilefrin HCl)
Deksan Şurup (Psödoefedrin HCl)
Delix 2.5 Plus Tablet (Hidroklorotiazid)
Delix 5 Plus Tablet (Hidroklorotiazid)
Desal Ampul (Furosemid)
Desal Tablet (Furosemid)
Diazomid Tablet (Asetazolamid)
Dideral Tablet (Propranolol)
Difilin Ampul (Difilin=Dihidroksipropilteofilin)
Difilin Supozituar (Difilin=Dihidroksipropilteofilin)
Difilin Tablet (Difilin=Dihidroksipropilteofilin)
Dolantin Ampul (Petidin HCl)
Dolantin Damla (Petidin HCl)
Dolantin Tablet (Petidin HCl)
Dolviran Tablet (Kafein) 3
Dorfan Şurup (Psödoefedrin Hidroklorür) 3
Dorfan-CF Tablet (Efedrin Hidroklorür) 3
Dristan Film Tablet (Fenilefrin HCl)
Duact Kapsül (Psödoefedrin HCl) 3
Durogesic Transdermal Flaster 50 (Fentanil)
Durogesic Transdermal Flaster 100 (Fentanil)
Durogesic Transdermal Flaster 25 (Fentanil)
Durogesic Transdermal Flaster 75 (Fentanil)
Efedrin Ampul (Efedrin Hidroklorür) 3
Efedrin-Arsan Tablet ( Efedrin Hidroklorür) 3
Efedrin-Gürsoy Tablet (Efedrin Hidroklorür) 3
Efedrin-Radium Tablet (Efedrin Hidroklorür) 3
Efetal Şurup (Efedrin Hidroklorür) 3
Ekorinol Şurup (Fenilpropanolamin HCl) 3
Enflucide Burun Sprey (Nafazolin HCl)
Ephedramide Burun Damlası (Efedrin HCl) 3
Ephedrin Tablet (Efedrin Hidroklorür) 3
Eprex Flakon 10000 Ü/ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Flakon 2000 Ü/ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Flakon 4000 Ü/ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Kullanıma Hazır Şırınga 1000 İ.Ü/0.5 ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Kullanıma Hazır Şırınga 10000 İ.Ü/ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Kullanıma Hazır Şırınga 2000 İ.Ü/0.5 ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Kullanıma Hazır Şırınga 3000 İ.Ü/0.3 ml (Eritropoetin=EPO)
Eprex Kullanıma Hazır Şırınga 4000 İ.Ü/0.4 ml (Eritropoetin=EPO)
Ergafein Tablet (Kafein) 3
Estandron Prolongatum Ampul (Testosteron Propionat, Testosteron Fenpropionat,
Testosteron İsokapriat) 3
Esteron Depo Ampul (Oksabolon Sipyonat)
Eupnase Şurup (Efedrin HCl) 3
Fenasthma Şurup (Efedrin HCl) 3
Fentanyl Ampul (Fentanil)
Fentanyl Citrate BP Antigen Ampul 100mcg (Fentanil)
Fentanyl Citrate BP Antigen Ampul 500mcg (Fentanil)
Fentanyl Citrate Ampul (Fentanil)
Fentanyl Citrate Flakon (Fentanil)
Fertadur Tablet (Siklofenil)1
Fertilin Tablet (Klomifen Sitrat) 1
Fluamid Draje (İndapamide)
Flubest Draje (İndapamide)
Fludex Draje (İndapamide)
Fludex SR Tablet (İndapamide)
Fludin Film Tablet (İndapamide)
Flutans Kapsül (İndapamide)
Foradil İnhaler (Formoterol Fumarat)
Foradil Kapsül (Formoterol Fumarat)
Forza Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Furomid Ampul (Furosemid)
Furomid Tablet (Furosemid)
Gastroguanil Tablet (Metadon HCl=Amidon HCl)
Genotropin Kartuş (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Gerakon Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Geralgine-K Tablet (Kafein) 3
Geralgin-P Tablet (Kafein) 3
Gonaphene Tablet (Klomifen Sitrat) 1
Griban Tablet (Efedrin HCl) 3
Gripin Kaşe (Kafein) 3
Hemoralgine Pomad (Efedrin HCl) 3
Humatrope Flakon (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Humegon Ampul (LH) 1
Humulin-M 70/30 Flakon (NPH İnsülin+Regüler İnsülin)2
Humulin-M 70/30 Prefil Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Humulin-M 80/20 Flakon (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Humulin-M 80/20 Prefil Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Humulin-M 90/10 Flakon (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Humulin-N Flakon (NPH İnsülin) 2
Humulin-N Prefil Kartuş (NPH İnsülin) 2
Humulin-R Prefil Kartuş (Regüler İnsülin) 2
Humulin-R Flakon (Regüler İnsülin) 2
Hypertens Tablet (Klortalidon)
Hyzaar Film Tablet (Hidroklorotiazid)
İliadin Damla (Oksimetazolin HCl)
İliadin Sprey (Oksimetazolin HCl)
İndamid Kapsül (İndapamide)
İndapen Tablet (İndapamide)
İndurin Tablet (İndapamide)
İnhibace Plus Tablet (Hidroklorotiazid)
İnsulatard-HM Flakon (NPH İnsülin) 2
İnsulatard-HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin) 2
Kataljin-P Tablet (Kafein) 3
Katarin Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
Klomen Tablet (Klomifen Sitrat) 1
Kongest Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Konveril Plus Tablet (Hidroklorotiazid) 3
Küramol Tablet (Kafein) 3
Lasix Ampul (Furosemid)
Lasix Tablet (Furosemid)
Latusin Şurup (Efedrin HCl) 3
Livial Tablet (Tibolon)
Lizik Tablet (Furosemid)
Lopresor Film Tablet (Metoprolol Tartarat)
Lopresor-SR Divitab (Metoprolol Tartarat)
Lucidril Draje (Meklofenoksat HCl)
Maliasin Draje 100 (Propilheksedrin=Barbeksaklon)
Maliasin Draje 25 (Propilheksedrin=Barbeksaklon)
Mediator Kaplı Tablet(Benfluoreks)
Mellerettes Damla (Tiyoridazin HCl)
Mellerettes Draje (Tiyoridazin HCl)
Melleril Draje 100 (Tiyoridazin HCl)
Melleril Draje 25 (Tiyoridazin HCl)
Menogon Ampul (LH)1
M-Eslon Mikropellet Kapsül 10 (Morfin Sülfat) 3
M-Eslon Mikropellet Kapsül 100 (Morfin Sülfat) 3
M-Eslon Mikropellet Kapsül 30 (Morfin Sülfat) 3
M-Eslon Mikropellet Kapsül 60 (Morfin Sülfat) 3
Metorfan Draje (Efedrin HCl) 3
Minoset Plus Tablet (Kafein) 3
Mixtard 10 HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Mixtard 20 HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Mixtard 30 HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Mixtard 40 HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Mixtard 50 HM Penfill Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Moduretic Tablet (Amilorid HCl, Hidroklorotiazid)
Monopril Plus 10 Tablet (Hidroklorotiazid)
Monopril Plus 20 Tablet (Hidroklorotiazid)
Morfin HCl Ampul 10(Morfin HCl) 3
Morfin HCl Ampul 20 (Morfin HCl) 3
Moverdin Tablet (Selegilin HCl)
Neo Recormon Kullanıma Hazır Şırınga 5000 İ.Ü (Eritropoetin=EPO)
Neo Recormon Kullanıma Hazır Şırınga 1000 İ.Ü (Eritropoetin=EPO)
Neo Recormon Kullanıma Hazır Şırınga 2000 İ.Ü (Eritropoetin=EPO)
Neo Sedeks Şurup (Efedrin HCl) 3
Neo-Jucodine Şurup (Efedrin HCl) 3
Neomigran Nazal Sprey (Kafein) 3
Nolaten Tablet (Atenolol)
Nolvadex Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat)1
Nolvadex Tablet 20 (Tamoksifen Sitrat) 1
Nolvafen Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat) 1
Nolvafen Tablet 20 (Tamoksifen Sitrat) 1
Norditropin 12 İ.Ü Flakon (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Norditropin 24 İ.Ü Flakon (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Norditropin Penset (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Nortan Tablet (Atenolol)
Nostil Burun Spreyi (Fenilefrin HCl)
Novadral Retard Draje (Norfenefrin)
Optalidon Draje (Kafein) 3
Orgasulin 30/70 Flakon (NPH İnsülin+Regüler İnsülin)2
Orgasulin 30/70 Kartuş (NPH İnsülin+Regüler İnsülin) 2
Orgasulin-NPH Flakon (NPH İnsülin)2
Orgasulin-NPH Kartuş (NPH İnsülin) 2
Orgasulin-R Flakon (Regüler İnsülin) 2
Orgasulin-R Kartuş (Regüler İnsülin) 2
Oxis Turbuhaler-Kuru Toz İnhaler(Formoterol Fumarat)
Pacofen Tablet (Kafein) 3
Pacofen-S Tablet (Kafein) 3
Panalgine Tablet (Kafein) 3
Papaverin Ampul (Papaverin HCl)
Papaverin Tablet (Papaverin HCl)
Paramidon Tablet (Kafein) 3
Parol-Cold Kapsül (Fenilpropanolamin HCl) 3
Paver Fort Tablet (Papaverin HCl)
Peditus Şurup (Fenilefrin HCl)
Pedrin Şurup (Efedrin HCl) 3
Pektodin Şurup (Efedrin HCl) 3
Penikin Tablet (Efedrin HCl, Kafein) 3
Peraljin Tablet (Kafein) 3
Pereks Şurup (Efedrin HCl) 3
Pergonal-75 Ampul (LH)1
Pirosal Tablet (Kafein) 3
Pregnyl Ampul 1500 İ.Ü (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Pregnyl Ampul 500 İ.Ü (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Pregnyl Ampul 5000 İ.Ü (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Prent Tablet (Asebutolol)
Preterax Tablet (İndapamide)
Primobolan Depot (Metenolon Enantat)
Problok Film Tablet (Metoprolol Tartarat)
Profasi Ampul 2000 İ.Ü (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Profasi Ampul 5000 İ.Ü (Koriyonik Gonadotropin=hCG) 1
Proviron Tablet (Mesterolon)
Pulnase Şurup (Efedrin HCl) 3
Radyocodin Şurup(Efedrin) 3
Rapifen Ampul (Alfentanil HCl)
Regroton Tablet (Klortalidon)
Remidon Tablet (Kafein) 3
Rhinopront Kapsül (Fenilefrin HCl)
Rhinopront Süspansiyon (Fenilpropanolamin HCl) 3
Rhinotussal Kapsül (Fenilefrin HCl)
Rhinotussal Süspansiyon (Fenilpropanolamin HCl) 3
Rilace Plus Tablet (Hidroklorotiazid)
Rinogest SR Mikropellet Kapsül (Psödoefedrin HCl) 3
Rinogest Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Rinomisin Damla (Nafazolin)
Ritalin Tablet (Metilfenidat HCl)
Rytmonorm Ampul (Propafenon HCl)
Rytmonorm Film Tablet 150 (Propafenon HCl)
Rytmonorm Film Tablet 300 (Propafenon HCl)
S urvector Tablet(Amineptin Hidroklorür)
Saizen Flakon 24 İ.Ü(Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Saizen Flakon 4 İ.Ü (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Salbulin İnhaler (Salbutamol) 4
Salbutam-SR Kapsül 4 (Salbutamol) 4
Salbutam-SR Kapsül 8 (Salbutamol) 4
Salbutol Aerosol (Salbutamol) 4
Salbutol Şurup (Salbutamol) 4
Salbutol Tablet (Salbutamol) 4
Salfuran Tablet (Furosemid)
Sedonal Ampul (Papaverin HCl)
Sedonal Fort Ampul (Papaverin HCl)
Sedonal Tablet (Papaverin HCl)
Seldepar Tablet (Selegilin HCl)
Serevent Blister Disk (Salbutamol) 4
Serevent İnhaler (Salbutamol) 4
Serophene Tablet (Klomifen Sitrat)1
Setakaf Tablet (Kafein) 3
Sinoretik Fort Tablet (Hidroklorotiazid)
Sinoretik Tablet (Hidroklorotiazid)
Sistral Draje (Kafein) 3
Sotarit Tablet (Sotalol HCl)
Spalt Tablet (Kafein) 3
Steron Depo Ampul (Oksabolon Sipyonat)
Sudafed Ekspektoran Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Sudafed Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Sudafed Tablet (Psödoefedrin HCl) 3
Sulfarhin Burun Merhemi (Efedrin HCl) 3
Sulfarhin Burun Merhemi (Nafazolin HCl,Efedrin HCl) 3
Suprecur Nasal Sprey (Buserelin Asetat)
Suprefact Sprey (Buserelin Asetat)
Suprefact Flakon (Buserelin Asetat)
Sustanon-250 Ampul (Testosteron Propionat,Testosteron Fenpropionat,
Testosteron....................EKLE
Synacthen Ampul Depot (Tetrakosaktid=ACTH)
Syrocol Şurup (Efedrin HCl) 3
Tadex Tablet (Tamoksifen Sitrat)1
Talozin Tablet (Sotalol HCl)
Tamodex Tablet (Tamoksifen Sitrat)1
Tamoplex Tablet (Tamoksifen Sitrat)1
Tamoxifeno Gador Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat)1
Tamoxifeno Gador Tablet 20 (Tamoksifen Sitrat)1
Tamoxifen-Teva Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat) 1
Temsaljin Tablet (Kafein) 3
Tensidif Tablet (Atenolol)
Tensinor Tablet (Atenolol)
Teofedrin Şurup (Efedrin HCl) 3
Termaljin Plus Tablet (Kafein) 3
Theraflu C&C Draje (Kafein) 3
Theraflu Forte Film Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Theraflu P Poşet (Psödoefedrin HCl) 3
Timoftal Damla (Timolol Maleat)
Timolol-POS Damla (Timolol Maleat)
Timoptic Damla 2.5 (Timolol Maleat)
Timoptic Damla 5 (Timolol Maleat)
Timosol Damla 0.25 (Timolol Maleat)
Timosol Damla 0.5 (Timolol Maleat)
Timotem Damla 0.25 (Timolol Maleat)
Timotem Damla 0.5 (Timolol Maleat)
Trandate Tablet (Labetalol HCl)
Triaminic Damla (Fenilpropanolamin HCl) 3
Triaminic Tablet (Fenilpropanolamin HCl) 3
Triamteril Kapsül (Hidroklorotiazid,Triamteren)
Turoptin Göz Damlası %0.1 (Metipranolol)
Turoptin Göz Damlası %0.3 (Metipranolol)
Tuseptil Şurup (Fenilpropanolamin HCl) 3
Tussifed Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Tylol Cold Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Tylol Hot Efervesan Granül (Psödoefedrin HCl) 3
Tylol Plus Tablet (Kafein) 3
Urex Ampul (Furosemid)
Urex Tablet (Furosemid)
Vendal Retard Film Tablet 10 (Morfin HCl) 3
Vendal Retard Film Tablet 100 (Morfin HCl) 3
Vendal Retard Film Tablet 30 (Morfin HCl) 3
Vendal Retard Film Tablet 60 (Morfin HCl) 3
Ventide Aerosol (Salbutamol)4
Ventodisks Disk (Salbutamol) 4
Ventolin Ampul (Salbutamol) 4
Ventolin Diskus (Salbutamol) 4
Ventolin İnhaler (Salbutamol) 4
Ventolin Nebules (Salbutamol) 4
Ventolin Şurup (Salbutamol) 4
Ventolin Tablet 2 (Salbutamol) 4
Ventolin Tablet 4 (Salbutamol) 4
Vermidon Tablet (Kafein) 3
Vicks Madinait Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Vicks Vapodry Şurup (Psödoefedrin HCl) 3
Virgen Kapsül (Testosteron Undekanoat) 3
Visken Tablet (Pindolol)
Vistagan Liquifilm (Levobunolol HCl)
Volmax Tablet 4 (Salbutamol) 4
Volmax Tablet 8 (Salbutamol) 4
Wintus Draje (Fenilefrin (HCl)
Zambo Şurup (Efedrin HCl) 3
Zestoretik-10 Tablet (Hidroklorotiazid)
Zestoretik-20 Fort Tablet (Hidroklorotiazid)
Zitazonium Tablet 10 (Tamoksifen Sitrat) 1
Zitazonium Tablet 20 (Tamoksifen Sitrat) 1
Zomacton Flakon 12 İ.Ü (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
Zomacton Flakon 4 İ.Ü (Büyüme Hormonu=Somatropin=hGH)
--------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Erkek sporcularda kullanımı yasak olan müstahsarlar
2. Diyabetik hasta olduğu hekim tarafınca rapor ile bildirilen sporcularda
kullanımı serbest
3. Analiz sonunda idrarda derişimi aşağıdaki tabloda belirtilen
değerlerin altında bulunursa doping sayılmamakta
4. Egzersiz nedenli astım ve astım hastaları için olduğu hekim tarafınca
rapor ile
bildirilen sporcularda kullanımı serbest
İDRAR
İÇİNDEKİ DERİŞİMLERİ VERİLEN SINIRLARIN ÜZERİNDE BULUNDUĞUNDA DOPİNG OLAN
MADDELER
|
Kafein |
> 12
mikrogram/mililitre |
|
Karboksi-THC |
> 15
nanogram/mililitre |
|
Katin |
> 5
mikrogram/mililitre |
|
Efedrin |
> 10
mikrogram/mililitre |
|
Epitestosteron |
> 200
nanogram/mililitre |
|
Metilefedrin |
> 10
mikrogram/mililitre |
|
Morfin |
> 1
mikrogram/mililitre |
|
19-norandrosterone |
> 2
nanogram/mililitre erkeklerde |
|
19-norandrosterone
|
> 5
nanogram/mililitre bayanlarda |
|
Fenilpropanolamin
|
> 25
mikrogram/mililitre |
|
Psödoefedrin |
> 25
mikrogram/mililitre |
|
Salbutamol
(yarışma dışı analizde) |
>
1000 nanogram/mililitre |
|
T/E
oranı |
> 6 |
DOPİNG BİLGİ DAĞARCIĞI SERİSİ NO:1
ANABOLİK STEROİDLER
Prof. Dr. Aytekin Temizer
Türkiye Doping Kontrol Merkezi Başkanı
Hacettepe Üniversitesi, Ankara
Tel : 0 312 310 67 76 ve 0 312 305 21 56
Faks : 0 312 311 477 77 ve 0 312 310 67 76
e-posta : aytekint@anet.net.tr
ve aytekint@hacettepe.edu.tr
tdkmmaster@hacettepe.edu.tr
http://www.tdkm.hacettepe.edu.tr
Yarışmak ve kazanmak, insanlık tarihi kadar eskidir. Tarih boyunca sporcular,
vücutlarını çok iyi çalışan makinelere çevirecek olan yiyecekleri ve bunların
dozlarını bulmak için çabalamışlardır. Eski Yunanlı güreşçiler, kas yapmak
maksadıyla bol miktarda et yemişlerdir. Eski savaşçılar, savaşta cesaret
kazanmak amacıyla halüsinojenik mantarlar kullanmışlardır.
İlaç ve diğer besin dışı öğeler kullanarak performanslarını arttırmaya çalışan,
yani yarışma sırasında ilk bilinen dopingi gerçekleştiren sporcular, 1860’lı
yıllarda Amsterdam’daki yüzücülerdir. İlerleyen yıllarda diğer spor dallarında
da, doping kullanımı, striknin ve kafeinden kokain ve eroine kadar geniş bir
yelpazeye yayılmıştır.
Sporcular tarafından kullanımı yasak ve kısıtlı olan farmakolojik maddeler ve
yöntemler ile kullanımı özel koşullarla serbest ve tamamen serbest olan
farmakolojik maddeler listesi her yıl Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Tıp
Komisyonu tarafınca gözden geçirilmekte ve ilan edildikten sonra geçerli olacak
yeni liste yayınlanmaktadır.
Sporcuların doping testleri, en son geçerli listeye göre değerlendirilmekte ve
eski yıllardaki uygulamalar bazen tamamen değiştirilmektedir.
Uyarıcılar, narkotik analjezikler, anabolik maddeler, idrar söktürücüler ve
peptid hormonlar ile bunların etkilerini taklit eden maddeler ve benzerleri
sporcular tarafından kullanımı yasak maddeler sınıfını oluşturmaktadır.
Kan dopingi, yapay oksijen taşıyıcılarının veya plazma genişleticilerinin
kullanımı ve farmakolojik, kimyasal ve fiziksel uygulamalar sporcular
tarafından kullanımı yasak olan yöntemlerdir.
Sporcular tarafından bazı durumlarda kullanımı yasak olan farmakolojik madde
grupları ise alkol, kannabinoidler, lokal anestezikler, glukokortikosteroidler
ve beta-blokörlerdir.
Sporcular tarafından kullanımı yasak olan anabolik steroidlerin etken
maddelerine örnek olarak androstendiol, androstendion, bambuterol, boldenon,
dehidroepiandrosteron, dihidrotestosteron, danazol,
dehidroklormetiltestosteron, drostanolon, fenoterol, fluoksimesteron, formebolon,
formoterol, gastrinon, klostebol, klenbüterol, mesterolon, metandienon,
metenolon, metandriol, metiltestosteron, miboleron, nandrolon,
19-norandrostendiol, 19-norandrostendion, noretandrolon, oksandrolon
oksimesteron, oksimetolon, reproterol, salbütamol, salmeterol, stanozolol,
terbutalin, testosteron, trenbolon ve benzer bileşikler verilebilir.
Düşük epitestosteron endojen üretimi, endojen oluşturan tümör, enzim eksikliği
gibi fizyolojik ve patolojik koşullar ispat edilmemişse, sporcunun idrarında
testosteron (T)’un epitestosteron (E)’a oranının 6’dan büyük bulunması doping
sayılır. T/E’nin 6’dan büyük bulunduğu durumlarda, ilgili tıbbi kurulların,
sonucun pozitif olarak ilan edilmesinden önce bir araştırma yapması zorunludur.
Hazırlanacak raporda, sporcunun daha önce yapılan test sonuçları, sonraki
testler ve endokrinolojik inceleme sonuçları bulunabilir. Önceki testlerin
olmaması durumunda, üç ay boyunca ve ayda en az bir kez olmak üzere habersiz
yarışma dışı numune alımı gerçekleştirilmelidir. Bu araştırma sonuçları rapora
eklenmelidir. Bu tip araştırma yapmak için herhangi bir işbirliği yapılamaması
sonucunda sporcunun doping yapmış olduğu kabul edilir.
1988 Kore Olimpiyatları’nda Kanadalı sporcu Ben Johnson’un anabolik steroid
kullandığının anlaşılması, spor dünyasında şok etkisi yaratmıştır. Bu olay,
yarışma ve karşılaşmalarda avantaj kazanmak isteyen dünya çapındaki sporcuların
anabolik steroid kullanımına uluslararası dikkati çekmiştir. Bu nedenle, IOC
tarafından akredite edilen doping kontrol merkezleri, anabolik steroid analizi
için sürekli bir gelişim göstermektedirler. Gaz kromatografisi-kuadrapol kütle
spektrometresi (GC-MS) ile 10 ng/ml miktarın altındaki maddelerin idrarda
analizinin yapılamaması sonucu gaz kromatografisi-yüksek ayırıcılı kütle
spektrometresi (GC-HRMS) kullanılmaya başlanmıştır. Anabolik steroidler,
kişiler tarafınca kullanıldığında çoğunlukla vücut içerisinde metabolize
olmakta ve miktarları 10 ng/ml’nin altına düşmektedir. Bu miktardaki maddeler
ancak GC-HRMS ile analiz edilebilmektedir. Türkiye Doping Kontrol Merkezi’nde
de bulunan bu cihaz ile tüm anabolik steroidler ne kadar az olurlarsa olsunlar
analiz edilebilmektedir. Endojen (vücudun yaptığı) testosteron ile ekzojen
(dışarıdan alınan) testosteronun ayırımı için de gaz kromatografisi-yanma
ünitesi-izotop oranlı kütle spektrometresinin (GC/C/IRMS) kullanılabileceği
1999 yılında IOC yasaklı ilaçlar listesinin yayınladığı resmi belgede yer
almıştır.
Sporcular, hala anabolik steroid grubu maddeleri almakta ısrar etmektedirler.
Gençler ise anabolik steroidleri, sportif performanslarının çoğaltılmasının
dışında fiziksel görünüşlerinin de daha iyi olması amacıyla kullanmaktadır.
Ayrıca bu olay erişkinlerde de görülmektedir.
İlaçların kullanımı yaygınlaştıkça, olası yan etkileri de gittikçe önem
kazanmaya başlamıştır. En önemli tehlike AIDS’tir. HIV-Human Immunodeficiency
Virus-ilaçların enjeksiyon yolu ile verilmesinde, iğnenin kişiler arasında
paylaşılmasıyla kişiden kişiye geçmektedir. Bu tehlikeli eğiliminin kişilere
verdiği fiziksel ve ruhsal zararlar, olayın sadece bir yönüdür. Anabolik
steroidlerin tıbbi amaç dışı kullanımı etik ve moral değerler açısından da
yanlıştır
Anabolik steroid kullanımına karşı artan eğilim ve bu tip bazı ilaçların pahalı
olması nedeniyle bazı kişi ve kuruluşlar tarafınca kanuni olmayan yollarla
ilaçların imal edilmeye başlandığı bilinmektedir. Bu tip ilaç yapımı sonunda da
içerisinde ilaçtan daha da tehlikeli bazı maddelerin bulunması kaçınılmazdır.
Anabolik steroidler bağımlılık yapan ilaçlar arasına konulabilir mi?
Kullananlar arasında yapılan ilk çalışmalar bunun ilk sinyallerini vermiştir.
Daha sonra yapılan çalışmalarda da sağlık üzerindeki tüm olumsuz etkilere
karşın kullanılan sporcuların bırakmaktaki isteksizlikleri bağımlılık konusunun
önemini ortaya koymuştur.
Anabolik steroid kullanımının sağlığı tehdit etmesi kesinleştikçe, buna karşı
eğitim, kurallar ve tıbbi açıklamaların yoğunlaşarak artmasını sağlamıştır.
Anabolik steroid kullanan kişilerin bu zararlı alışkanlıktan kurtulmalarının
yolu öncelikle almayı bırakmalarıdır. Daha sonra da bir daha hiç kullanmamaları
gerekmektedir. Sporda kazanmak için ilaç kullanmanın dışında da yollar
bulunduğu unutulmamalıdır.
Anabolik steroidler, testosteronun erkekliğe ait etkisini azaltırken vücut
geliştirici etkisini taklit etmek üzere geliştirilmişlerdir. Anabolik ve
androjenik özelliklerdeki çeşitli kombinasyonları içeren değişik türde anabolik
steroidler vardır. IOC, onlarca anabolik steroidi ve bunlarla bağlantılı
bileşikleri yasaklılar listesine koymuştur.
Anabolik steroid kullanan sporcuların yanında teknik direktörler, antrenörler
ve hekimler de, zayıf kaslardaki belirgin kütle, güç ve dayanıklılık artışını
rapor etmişlerdir. Fakat hiçbir çalışma, bu maddelerin performansı arttırdığını
kanıtlayamamıştır.
Anabolik steroidler çevikliği, beceriyi veya kan dolaşımı kapasitesini
düzenleyemezler. Bazı sporcular, bu tür maddelerin yaraların iyileşmesine
yardımcı olduklarını öne sürerler. Oysa bu konuda kesin bir veri yoktur.
Anabolik steroidlerin sporcular tarafından kullanımı oldukça yeni sayılır.
Testosteron ilk olarak 1930’larda sentezlenmiş ve spor arenasına 1940’lı ve
1950’li yıllarda girmiştir. 1952 olimpiyatlarında Rus halter takımı sporcuları,
testosteron kullanarak madalyaları topladıklarında, Amerikalı bir doktor,
Amerikalı sporcuların da bu avantajdan yararlanmaları gerektiğini söylemiştir.
1958’de bir Amerikan ilaç firması, anabolik steroidleri geliştirmiştir. Daha
önceki açıklamayı yapan doktor, bu ilaçların istenmeyen yan etkileri olduğunu
söylese de, anabolik steroidlerin spor dünyasına yayılmasını önlemede artık geç
kalınmıştı.
Bu ilaçları ilk kullananlar vücut geliştiriciler, halterciler, futbolcular,
disk, gülle ve cirit atıcıları gibi kas ve bilek gücü gerektiren spor dallarında
yarışan sporcular olmuştur.
1970’li yıllarda anabolik steroidlerin kullanımı diğer spor dallarında da hızla
yayılmıştır.
1980’li yıllarda, sporcu olmayan insanlarda da steroidlerin güç arttırıcı yanı
keşfedilince, steroidlerin tıbbi olmayan amaçlarla yasa dışı yollardan
üretildiği kara pazar ortaya çıkmıştır.
Günümüzde anabolik steroidleri kullananlar sadece futbolcular, halterciler veya
maratoncular değildir. 18 yaşında çok zayıf olan bedenini geliştirmeye çalışan
bir kişi, 15 yaşında ergenlik çağındaki gelişmesini hızlandırmak isteyen bir
genç veya kas gücü gerektiren bir işte çalışan bir kişi bile bu ilaçları
kullanabilmektedir. Üstelik bu ilaçların kullanımı sadece erkeklere özgü
değildir. Profesyonel ve amatör bayan sporcular; atletler, yüzücüler, vücut
geliştiriciler de zafere ulaşmak için steroidleri kullanmaktadır.
Steroid kullanan genç insanlar, her türlü zorluğun kolaylıkla üstesinden
gelebileceklerini sanırlar. Bunlar genellikle kırsal kesimden veya şehirlerin
az gelişmiş köşelerinden gelen fakir ailelerin çocuklarıdır. Bu gençlerin temel
amacı, başkalarının dikkatini çekmek, başarıya ulaşmak ve her türlü koşulda
kendilerini daha iyi hissetmektir. Steroid kullanıcıları ve özellikle gençler,
bu ilaçların sağlığa vereceği zararları göz ardı etme eğilimindedirler.
Gençler, steroid kullanan arkadaşlarının boy ve kaslarının geliştiğini
gördüklerinde, kendileri de öyle bir vücuda sahip olmak isterler. Bu ilaçların
gücüne kendilerini inandırırlar.
Türkiye’de bu konuda geniş bir araştırma yapılmamış olmakla birlikte, spor
camiasındaki gözlemler ve insanların anlattıkları, tıbbi olmayan steroid
kullanımının yaygınlaştığını göstermektedir.
1990’da ABD’de bir lisede öğrenciler arasında yapılan bir araştırma,
öğrencilerin yaklaşık % 3’ünün yaşamlarının herhangi bir döneminde steroid
kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Bu öğrencilerin % 5’ini erkekler, % 0,5’ini
ise genç bayanlar oluşturmaktadır. Aynı araştırma, steroid kullananların en az
kokain kullananlar kadar yaygın olduğunu, hatta steroidlerin halüsinojenik
haplardan daha çok kullanıldığını ortaya çıkarmıştır.
Araştırmalar, steroidlerin tedavi dışı kullanım hızının gün geçtikçe arttığını
göstermektedir. Son yıllardaki sonuçlar, steroid kullanımına erkekler kadar
bayanların da rağbet ettiğini göstermektedir.
Sporcular, performans arttırıcı ilaçları, özellikle de anabolik steroidleri,
kuvvet arttırıcı ve kas kitlesini arttırma amacıyla kullanır. Bu ilaçların
kullanım amacı sadece kuvvet arttırma ve kas kitlesini arttırıcı etkilerle de
sınırlandırılamaz. Yine de en fazla anabolik steroid kullanıcıları, kuvvet
gerektiren sporları yapanlardır. Eldeki veriler araştırmadan araştırmaya
farklılık gösterse de rakamlar oldukça yüksektir.
Elit haltercilerin anabolik steroid kullanımı % 66 - % 88 düzeyindedir. Elit
erkek halterciler ise % 90 oranında anabolik steroid kullanmaktadır. Elit bayan
haltercilerde kullanım yüzdesi ise % 80 düzeyindedir.
Diğer spor dallarındaki kullanım yüzdeleri ise ; atletizmde 1972 yılında % 68
düzeylerinde iken günümüzde kullanım sıklığı % 80 düzeylerine ulaşmıştır. Diğer
olimpik spor dallarındaki kullanım yüzdeleri biraz farklılık gösterse de her
bir spor dalı için ortalama ilaç kullanımı %75* - % 95* değerleri arasında
gezinir. (* Yüzdeler performans arttırıcı tüm ilaçları içermektedir. Bunların
içersinde en fazla kullanılanın anabolik steroidler olduğu bilinmektedir.)
Anabolik steroidler genellikle hap şeklinde kullanılır. Absorpsiyon problemi
olanlar enjeksiyon yoluyla alınır. Normal önerilen tıbbi doz 1-5 mg
düzeyindedir. Bazı sporcular, doktorların önerdiği dozların çok çok üzerinde
günde yüzlerce miligram dozda steroid kullanmaktadırlar. Yüklenme denilen
işlemle birçok çeşit steroid karışımını diğer ilaçlarla takviye ederek topluca
kullanırlar. Bu ilaçlar; uyarıcılar, yatıştırıcılar, ağrı kesiciler,
antienflamatuvarlar ve hormonlar olabilir.
Birçok sporcu döngü denilen yüklenme periyotlarında (6-12 hafta veya daha da
uzatabilir) ilaç alır. Bir sonraki periyoda geçmeden önce birkaç hafta ilaç
kullanımı kesilir ve diğer döngüye geçilir. Steroid alımının belli süreler
içersinde düzenlenmesi, doping testlerini yanıltmak ve yakalanmamak için
düşünülmektedir. Ancak, unutulmaması gereken bir durum, günümüzde doping
kontrol merkezlerindeki analiz yöntem ve cihazlarının çok gelişmiş olmasıdır.
Bunların içinde Türkiye Doping Kontrol Merkezi'nde de bulunan yüksek ayırıcılı
kütle spektrometresi, bir sporcunun çok önceden aldığı ve idrarında 1
nanogram/mililitre düzeyinde hatta bunun da altında bulunan bir anabolik
steroidi metabolitlerini bularak yakalayabilmektedir.
Her ne kadar, aşırı dozda uzun zaman anabolik steroid kullanmanın yan etkileri
ortaya konmadıysa da, tıbbi kullanım için reçeteye yazılan ilaç dozlarının, çok
düşük dozlarda alımları halinde bile, olası yan etkileri konusunda çok sayıda
araştırma vardır. Bundan başka, sporcuların bildirimleri, konuyla ilgili
doktor, antrenör ve ailelerin gözlemleri, ciddi yan etkilerin önemli delilleri
olarak ortaya konmaktadır.
Hızlı ağırlık artışı gibi etkilerin görülmesi kolaydır. Bazı etkiler vücut
içinde oluşur ve çok geç oluncaya kadar belirti göstermez. Bazıları ise geri
dönmeyecek etkilerdir.
Yüksekdozda anabolik storoid kullanan erkek-lerin karşılaştığı en bilinen
deneyim, cinsel özelliklerindeki değişmelerdir. Her ne kadar erkek cinsel
hormonlarından oluşsalar da, bu ilaçlar, erkek üreme sisteminin sağlıklı
fonksiyonlarının vücutta durmasına neden olan mekanizmaları tetikleyebilir.
Bazı olası yan etkiler:testislerin küçülmesi, sperm sayısının azalması,
iktidarsızlık, saç dökülmesi ve kellik, işeme zorluğu ve ağrısı, meme büyümesi
ve prostat büyümesi olarak sıralanabilir.
Bayanlarda ise yüzde kıllanma, adet düzensizliği veya kesilmesi, klitoris
büyümesi, ses kalınlaşması ve meme küçülmesi problemlerin yanı sıra kaslaşma da
görülür.
Sürekli anabolik steroid kullanan erkek ve bayan sporcularda sağlık koşulları,
rahatsız edici durumla hayatı tehdit edici hal arasında değişebilir. Bazı olası
ortak yan etkiler: akne (sivilce), hepatit dışı sarılık, titreme, kötü nefes
kokusu, iyi huylu kollestrolün (HDL) azalması, yüksek kan basıncı (hiper
tansiyon), karaciğer harabiyeti ve kanser, eklem bükülmesi, tendon, ligament ve
kaslarla ilgili problemlerde artış olarak verilebilir.
Anabolik steroidler, adolensanlarda erken veya yetersiz büyümeye neden
olabilir. Tekrarlanan küçük dozlarda bile büyümeyi etkilemesi nedeniyle
steroidler, çocuklar ve erişkinlerde çok ciddi hastalıklar dışında ender olarak
verilirler. Ayrıca, steroid olan gençlerin ilaç ve diğer maddelerin bağımlılığı
riskini taşıdıkları bildirilmiştir.
Bazı kişiler, anabolik steroidlerin etkisini arttırmak için oral doz yerine
büyük hacimli tekrar tekrar kullanılan enjektörlerle uygulanan ve normalde
karaborsadan sağlanan enjeksiyon anabolik steroidleri kullanırlar. Paylaşılan
iğneler, kullananlar arasında ADIS oluşturan HIV enjeksiyonu riski yaratır.
Bilim adamları, anabolik steroid kullanımının akıl ve davranış üzerine
etkilerini araştırmaktadır. Pek çok sporcu, anabolik steroid kullandıklarında
kendilerini iyi hissettiklerini söylemektedir. Bir çalışmada ilaç alımı
kesildiğinde şiddet, adam öldürme isteği ve çılgınlık nöbetlerinden depresyona
kadar değişen aşırı duygusal dalgalanmalar görülmüştür. Aynı araştırmada,
anabolik steroid kullananların paranoya, aşırı huzursuzluk, kuruntu ve
yenilmezlik duygusunun denetlenmesinin engellenmesinden şikayet ettikleri
bildirilmiştir.
Ulusal ve uluslararası büyük spor kuruluşları, anabolik steroid kullanımını
periyodik analizlerle denetlerler. Bununla beraber, analiz işlemi daima
tartışmalı olmuştur. Bazı gözlemciler, analizlerin güvenilir olmadığını
söylerler ve en doğru olduğu düşünülen IOC tarafından ruhsatlı
laboratuvarlarının analizlerine bile itiraz ederler. Sporcular, maskeleyici
ajan kullanarak anabolik steroid tayinini engellemeye çalışırlar veya tayin
sınırı olan ve miktar hesaplaması gerektiren anabolik steroidleri kullanırlar.
Bu sorunlara karşın, sporcuların steroid suistimalinin tespit ve kontrolü için
analiz işlemi çok önemlidir. Analiz işlemlerinin daha doğru yapılması ile
sporcuların gerçek gücü ortaya çıkar.
Steroidlerin bağımlılık yarattığı anlaşıldığından bu yana, bazı ülkelerde
steroid kullanıcıları için tedavi programları başlatılmıştır.
Tıp uzmanları, ikna yolunun ilacı bıraktırmak için önemli bir silah olduğunu
belirtirler. Bunun için, anabolik steroidlerin vücutta yarattığı tahribatı
göstermeye çalışırlar. Bazı tıbbi testler, örneğin steroid kullanıcısı bir
erkeğin sperm sayısının düşük çıkması, steroid kullanıcısı erkek sporculara bu
ilacı bıraktırmak için etki edebilir.
Anabolik steroid bağımlılarına, alkol, uyuşturucu ve diğer ilaç bağımlılarına
olduğu gibi bir tedavi uygulanması gerekir. Bu tedavinin temeli, sıkı bir
müdahaleye ve uzun süreli takibe, bununla birlikte vücut sağlığını ve kendine
güveni sağlayan steroid olmayan yardımcı beslenme ürünlerinin geliştirilmesine
dayanır.
ABD ve Avrupa ülkelerinde anabolik steroid kullanımını kontrol etmek için
kanunlar ve uygulamalar yürürlüğe konulmuştur. Anabolik steroid kara pazarının
önlenmesi için de, ilaç firmalarına, bu ilaçların üretilmesinde ve
pazarlamasında sert yaptırımlar uygulanmaktadır.
Ülkemizde de bazı spor dallarında son yıllarda steroid kullanımının artması
nedeniyle, bu konudaki hukuki çalışmalar hızlanmıştır. Doping yapan sporculara
ağır yaptırımlar getirilmiştir. Eğer bir sporcu doping yaparsa, yarışmalardan
belli bir süre ile men edilir, aynı sporcu yeniden doping yaparsa sporcu
lisansı elinden alınır.
Anabolik steroid kullanımındaki artışı durdurmak için en iyi çözüm, sporcuları
eğiterek bu ilaçları kullanmalarını önlemektir. Genç sporcular, steroid
kullanıcısı olmadan önce eğitilmelidirler.
Steroid kullanıcısı sporcuların yanında teknik direktörler, antrenörler,
aileler ve tıp doktorları, anabolik steroidlerin yarattığı tehlikeyi
bilmelidirler. Gençler, ölümsüz olmadıklarını ve bu ilaçların zarar vereceğini
anlamalıdırlar. Steroid kullanımını üstü kapalı bir şekilde teşvik eden bazı
tıp ve spor cemiyetlerindeki kişiler için de eğitim kampanyaları düzenlenmelidir.
Eğitim programları, doğru bilgilendirme ile gerçekleştirilmeli ve sorumlu,
güvenilir kişiler tarafından yaygınlaştırılmalıdır.
Kullanıcının yüksek dozda anabolik steroid alım,ı beyinde ve zihinde ciddi
problemlere neden olabilmektedir.
Yale Üniversitesi araştırmacıları, uzun süreli kullanıcılarda steroid
alışkanlığının birçok belirtilerini bulmuşlardır. Yüksek dozda steroid
kullanımının kesilmesindeki zorluk içe kapanma belirtileridir.
Pensilvanya Üniversitesi araştırmacıları fiziksel gelişim çağındaki lise
öğrencisi bir grup üzerinde çalışma yapmışlar ve anabolik steroidlere
bağımlılığın fiziksel olmadığı kanısına varmışlardır. Yetişkin kullanıcılardaki
ilk belirti, alışkanlığını ret etmek ve steroid alımının insan üzerindeki
fiziksel ve psikolojik tehlikelerini bilmezlikten gelmektir.
Günümüze kadar birçok anabolik steroidin farmasotik şekli el altında
üretildikten sonra piyasaya sürülmek için sahte reçeteler düzenlenmektedir. Şu
anda karaborsa anabolik steroidleri deniz aşırı ülkelerde yapılmakta ve
A.B.D.’ye kaçırılmaktadır. Ayrıca bu ülkede gizli laboratuvarlarda
üretilmektedir ve bu sahte ilaçlar ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı
bilinmektedir. Çünkü bunlar kontrolsüz üretilmekte ve saf olmamaktadır.
Satışlar hem mektup yoluyla hem de spor salonları ve sağlık kulüplerinde
gerçekleşmektedir. Kullanıcıların raporuna göre, ilaç temin etmekte aracı
olanlar ilaç satıcıları, antrenörler, doktorlar, eczacılar ve hatta
arkadaşlarınız olabilmektedir. Kullanıcılara göre ilacı almak ve nasıl kullanacağını
öğrenmek hiçte zor değildir.
Gerçekten ünlü bir sporcu olmak için yoğun emek gerekmesine rağmen sporcuların
anabolik steroid kullanarak kısa yoldan üne sahip olma istekleri üzülerek
gözlenmektedir.
Atletik cesaret için sadece güç ve sabır yeterli değildir. Bunun yanında
yetenek, kıvrak zeka, diet, dinlenme, sağlık ve genler de etkilidir.
KAYNAKLAR
KAN DOPİNGİ
A)
Tanım
B) Kan
Kaynakları
C)
Etkileri
D) Yan
Etkileri
Kan
dopingi tehlikeli sağlık problemleri oluşturmaktadır. Bunlara örnek olarak;
allerjik etkiler (kızarıklık, isilik, ateş v.b.), eğer yanlış tip kan
kullanıldıysa sarılık, kandolaşımının bozulması, kanın pıhtılaşması, metabolik
şok, sarılık ve AIDS gibi enfeksiyon hastalıklarının bulaştırılması
verilebilir.
E)
Gerekli Miktar
F)
Saptanması
SPORCULAR TARAFINDAN “KULLANIMI SERBEST OLAN” FARMAKOLOJİK
MADDELER
Burada verilen ve ilaç etken maddelerini içeren liste, sporcunun tıbbı tedaviye ihtiyacı olduğu durumlarda kendi sorumluluğu altında doping ajanlarını içermeyen ilaçları kullanabilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Buna göre sporcu, doping kontrolünde pozitif çıkma riski almadan doktorunun reçete yazmasına yardımcı olacaktır. Sporcu, hastalığı ne olursa olsun tedavi amaçlı bu listedeki etken maddeleri içeren ilaçları almadan mutlaka bir hekime danışmalıdır. Doktor, sporcunun durumuna göre ilaç kullanılmasının daha tehlikeli başka sonuçlara yol açabileceği görüşü ile ilaç vermeyebilir. Sporcunun durumuna göre bu listede bulunmayan ve tedavisi için gerekli olan ancak yarışmaya girmesine engel olabilecek başka ilaçları önerebilir. Bu durumda doktorun reçetesi ve sporcunun hastalığını belirten rapor saklanmalı ve doping numunesi alım işlemleri sırasında doping kontrol görevlisine gösteri